Przemówienie Paderewskiego w Hotelu ‘Bazar’ jako iskra Powstania Wielkopolskiego
18 listopada 1918 roku odbyły się wybory do powiatowych Rad Ludowych i Polskiego Sejmu Dzielnicowego w Poznaniu. Wybrano 1399 delegatów, którzy mieli decydować o przyszłości regionu. Sejm, obradujący od 3 do 5 grudnia, wybrał nowy skład Naczelnej Rady Ludowej (NRL). Choć NRL nie opowiadała się za walką zbrojną, to jej członkowie potajemnie przygotowywali się do niej, szkoląc się w niemieckiej Służbie Straży i Bezpieczeństwa.
W grudniu 1918 roku pojawiła się informacja o przyjeździe do Polski Ignacego Paderewskiego, światowej sławy pianisty i działacza na rzecz niepodległości Polski. Jego przyjazd do Poznania wywołał ogromne poruszenie wśród mieszkańców. Mimo zakazu Urzędu Spraw Zagranicznych Rzeszy, Paderewski dotarł do stolicy Wielkopolski i wygłosił przemówienie z okna Hotelu “Bazar”, które stało się katalizatorem wybuchu powstania.
Powstanie Wielkopolskie rozpoczęło się 27 grudnia 1918 roku, po przemarszu niemieckich oddziałów wojskowych przez Poznań i incydentach związanych z polskimi uroczystościami. Po ataku Niemców na Prezydium Policji, polscy dowódcy wydali rozkaz zdobycia budynku, co doprowadziło do pierwszych zbrojnych starć.
W ciągu następnych dni, powstańcy zdobyli kluczowe punkty miasta, w tym Dworzec Główny, Pocztę Główną oraz część fortyfikacji miejskich. 28 grudnia opanowali Cytadelę, fort Grolmann i arsenał.
Powstanie rozprzestrzeniło się na inne miasta Wielkopolski, a do 5 stycznia 1919 roku Polacy zajęli między innymi Czarnków, Jutrosin, Kruszwicę, Miejską Górkę, Rawicz, Strzelno i Wolsztyn. NRL przejęła władzę cywilną i wojskową, mianując generała Józefa Dowbora-Muśnickiego na wodza naczelnego powstania.
Powstanie Wielkopolskie, które było jednym z najważniejszych zrywów niepodległościowych w Polsce, zademonstrowało determinację Polaków w walce o niepodległość. Przemówienie Paderewskiego w Hotelu “Bazar” zapisze się w historii jako moment, który zjednoczył mieszkańców w dążeniu do wolności.
