Mija 81 lat od pożaru, który ukazał niezwykłą historię Katedry Poznańskiej
Choć zniszczeniu uległo wówczas ok. 65% całego budynku i w tamtym czasie wydawało się to ogromną stratą, to pożar Katedry Poznańskiej podczas Bitwy o Poznań, pozwolił… odkryć ją na nowo. Mija 81 lat od momentu, w którym wiedza na temat tego, jaką historię skrywa bazylika, znacznie się poszerzyła i zmieniło się spojrzenie na świątynię i jej dzisiejszy kształt.
Poznańska Bazylika Katedralna, czyli Katedra Poznańska zaczyna swoją historię już w 968 roku, kiedy to w tym miejscu wybudowano pierwszy kościów katedralny pw. św. Piotra. To świątynia ściśle związana z historią miasta i polskiej państwowości i chrześcijaństwa w Polsce.
Przez wieki bazylika była wielokrotnie przebudowywana, co było związane zarówno ze zmianami jej funkcji na przestrzeni lat oraz trendów obowiązujących w danych epokach. Prowadzono także prace naprawcze zniszczeń, jakie powstawały podczas walk czy pożarów.
Niezwykle znaczącym był ten ostatni, do którego doszło 15 lutego 1945 roku, podczas bitwy o Poznań. Katedry nie oszczędzono podczas ostrzału artyleryjskiego. Pożar, który wówczas wybuchł, prawdopodobnie zaczął się w momencie, gdy Armia Czerwona użyła granatów zapalających. Z kronik i danych Archidiecezji Poznańskiej wynika, że ogień zniszczył wówczas 65% świątyni. Ocalało niewiele – jedynie wieniec kaplic, które częściowo zostały uszkodzone.
Choć początkowo uznano to za ogromną stratę kulturową, historyczną i materialną, to szybko okazało się, że pożar miał też pozytywny skutek. Zniszczenia odkryły pozostałości po gotyckim stylu Poznańskiej Katedry. Po zakończeniu II wojny światowej, gdy możliwe było przystąpienie do odbudowy, odkryto kolejne, ukryte elementy. To właśnie wtedy podjęto decyzję o regotyzacji poznańskiej świątyni.
Na podstawie odkrytych elementów, zapisów historycznych oraz znanych w architekturze rozwiązań z czasów gotyku, katedrę odbudowano w stylu gotyckim. To właśnie wtedy zyskała swój obecny wygląd i styl.
W trzonie głównym zastosowano cechy gotyckie budowli z I połowy XIX wieku, w tym frontową ścianę z nowym szczytem oraz dwie wieże z masywnymi skarpami, zakończone odtworzonymi późnobarokowymi zwieńczeniami i hełmami z roku 1729, pokrytymi blachą miedzianą.
W wieży południowej, między skarpami zachowano fragment muru romańskiego, na którego fundamentach budowana była późniejsza katedra gotycka.
Powojenna odbudowa po pożarze pozwoliła także na odkrycie oryginalnej gotyckiej rozety na ścianie szczytowej. Obecnie wraz z oknem jest wypełniona witrażem autorstwa prof. Taranczewskiego. Tuż pod nią znajduje się gotycki portal z charakterystycznymi detalami i brązową bramą.
Po bokach Katedry wstawiono gotyckie okna o głębokim rozglifieniu.
