powstanie wielkopolskie

27 grudnia mija 107 lat od wybuchu Powstania Wielkopolskiego – jednego z nielicznych zwycięskich powstań w historii Polski. Dziś, w Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego, warto przypomnieć nie tylko sam zryw z lat 1918–1919, ale także losy tych, którzy po jego zakończeniu przez lata dbali o pamięć, solidarność i wspólnotę. Jednym z takich środowisk byli powstańcy zrzeszeni w Związku Powstańców Wielkopolskich na poznańskich Winiarach.

Powstanie Wielkopolskie wyróżnia się na tle wszystkich polskich zrywów niepodległościowych nie tylko zwycięstwem, ale przede wszystkim wyjątkowym poziomem organizacji i dyscypliny. W przeciwieństwie do wielu wcześniejszych powstań, które wybuchały spontanicznie i często tonęły w chaosie, wydarzenia przełomu 1918 i 1919 roku w Wielkopolsce szybko przybrały formę dobrze zarządzanej akcji militarno-administracyjnej.

W historii Powstania Wielkopolskiego najczęściej przywołuje się nazwiska dowódców, polityków i żołnierzy walczących z bronią w ręku. Rzadziej mówi się o grupie, bez której zwycięstwo byłoby w praktyce niemożliwe. Kolejarze – pracownicy stacji, parowozowni, warsztatów i dyrekcji kolejowych – odegrali w grudniu 1918 i na początku 1919 roku rolę kluczową, choć często pozostając w cieniu wydarzeń frontowych.

Powstanie Wielkopolskie nie zaczęło się od rozkazu sztabu ani od wcześniej zaplanowanej ofensywy. Nie poprzedzały go tajne depesze ani oficjalne apele do broni. Jego bezpośrednim impulsem był przyjazd jednego człowieka – Ignacego Jana Paderewskiego – i emocje, które wywołał wśród mieszkańców Poznania. To właśnie dlatego zwycięski zryw z końca 1918 roku bywa nazywany powstaniem, które wybuchło… po koncercie.

Miał zaledwie 25 lat. Nie był dowódcą, politykiem ani znanym działaczem. Był jednym z tysięcy poznaniaków, którzy w grudniowy dzień 1918 roku wyszli na ulice miasta, by zamanifestować radość i nadzieję. Gdy padł pierwszy strzał, nikt nie przypuszczał, że właśnie w tej chwili zaczyna się jedno z nielicznych polskich powstań zakończonych pełnym zwycięstwem. Franciszek Ratajczak zapisał się w historii jako pierwsza ofiara Powstania Wielkopolskiego – człowiek, od którego wszystko się zaczęło.

W tym roku obchodzimy już 106. rocznicę wybuchu Powstania Wielkopolskiego, które miało kluczowe znaczenie dla historii regionu i Polski. W Poznaniu zaplanowano szereg uroczystości, które upamiętnią bohaterów tego zrywu narodowego.

W Muzeum Broni Pancernej w Poznaniu podpisano umowę na wykonanie repliki legendarnego pojazdu pancernego Ehrhardt M17. Replika stanie się częścią nowej ekspozycji w powstającym Muzeum Powstania Wielkopolskiego 1918-1919, a jej wykonaniem zajmie się Pracownia Renowacji Zabytków Techniki Militarnej w Wolsztynie, prowadzona przez Małgorzatę Banaszyńską. Inicjatywa jest częścią szeroko zakrojonego projektu, który ma na celu wierne odwzorowanie zabytków związanych z historią Wielkopolan.

“Grudzień to na powstanie fatalna pora. Gdy jednak 104 lata temu w Poznaniu wybuchło – przypadkowo i spontanicznie – zakończyło się sukcesem, przełamując tym samym XIX-wieczne fatum powstańczych klęsk Polaków. A było przecież obarczone dużym politycznym i militarnym ryzykiem, którego stawką były losy Wielkopolski i kształt niepodległego państwa polskiego – mówi Prof. UAM dr hab. Przemysław Matusik. Jak jeszcze historyk komentuje Powstanie?

W marcu rozpocznie się realizacja projektu interaktywnych lekcji historii dla uczniów szkół podstawowych oraz konkurs poświęcony powstaniu wielkopolskiemu, przygotowany przez spółkę energetyczną Enea – podało w piątek biuro prasowe firmy.

Dzisiaj, 27 grudnia obchodzona jest 101. rocznica wybuchu zwycięskiego powstania wielkopolskiego. Warto pochylić się nad kulisami wielkiego zrywu oraz okolicznościami, które doprowadziły do zwycięstwa.

Osobę Franciszka Ratajczaka jednego z wielotysięcznej rzeszy uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918/19 r., przyjęto jako postać zasługującego na miano bohatera, który ginie jako pierwsza ofiara podczas szturmu na Prezydium Policji Pruskiej.Teza ta została przyjęta i jest do dnia dzisiejszego powielana jako heroizm czynu zbrojnego przeciwko zaborcy pruskiemu.

Osobę Franciszka Ratajczaka jednego z wielotysięcznej rzeszy uczestników Powstania Wielkopolskiego 1918/19 r., przyjęto jako postać zasługującego na miano bohatera, który ginie jako pierwsza ofiara podczas szturmu na Prezydium Policji Pruskiej. Teza ta została przyjęta i jest do dnia dzisiejszego powielana jako heroizm czynu zbrojnego przeciwko zaborcy pruskiemu.

Władze Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu wezmą dziś udział w obchodach 100 rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego – na Placu Wolności oraz pod pomnikiem Powstańców Wielkopolskich. Prof. Zbigniew Pilarczyk z Wydziału Historycznego UAM przygotował z tej okazji obszerny komentarz dzisiejszego święta. Warto zapoznać się z dokumentem zanim pójdziemy na obchody Powstania Wielkopolskiego

Prowadzący kanał w serwisie YouTube „Topowa Dycha” Artur Filipowicz przedstawia ciekawostki ze świata nauki. Tym razem postanowił pójść w stronę historii i w związku ze zbliżającymi się obchodami 100. rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego nakręcił wyjątkowy materiał.

Pracownia Digitalizacyjna CYRYL Wydawnictwa Miejskiego Posnania zakończyła społeczną akcję „Powstanie”, w czasie której zbierano dotąd niepublikowane pamiątki związane z Powstaniem Wielkopolskim.

Spis uczestników Powstania Wielkopolskiego na 100 rocznicę jego wybuchu to nowy projekt Wielkopolskiego Towarzystwa Genealogicznego Gniazdo. Aż trudno uwierzyć, ale do tej pory nie powstała żadna lista uczestników Powstania Wielkopolskiego, a przecież w większości wielkopolskich rodzin, gdzieś w ustnych przekazach wciąż przekazywane są wspomnienia, że dziadek albo pradziadek „walczyli w Powstaniu”, a prababcia to była sanitariuszką. Do tej pory trudno było zweryfikować takie rodzinne legendy. Na podobne trudności natykali się również historycy, dysponując co prawda wieloma publikacjami i opracowaniami, zwykle jednak pozbawionymi indeksów osobowych. Dotychczas w żadnej pojedynczej publikacji nie spisano wszystkich osób biorących udział w Powstaniu Wielkopolskim.