Historia Dnia Babci – poznańskie korzenie święta
Dzień Babci, obchodzony w Polsce 21 stycznia, ma swoje korzenie w Poznaniu. To właśnie w stolicy Wielkopolski, w latach 60. XX wieku, narodziła się tradycja, która szybko rozprzestrzeniła się na cały kraj. Choć pomysł pojawił się wcześniej w prasie ogólnopolskiej, to poznańscy dziennikarze i wydarzenia w mieście nadały mu realny kształt, czyniąc Poznań "kolebką" tego święta.
Początki pomysłu: Od prasy do Poznania
Wszystko zaczęło się w 1964 roku, gdy tygodnik "Kobieta i Życie" zaproponował ustanowienie specjalnego dnia dla babć. Inspiracją była rola aktorki Mieczysławy Ćwiklińskiej w sztuce "Drzewa umierają stojąc" Alejandro Casony, gdzie grała babcię. Ćwiklińska, urodzona 1 stycznia 1879 roku, obchodziła wówczas swoje 85. urodziny. Pomysł nie zyskał od razu popularności, ale rok później podchwycił go "Express Poznański" – nieistniejący dziś tygodnik z Poznania.
Kluczowe wydarzenie miało miejsce 21 stycznia 1965 roku w Poznaniu. W nowo otwartym Hotelu Merkury (dziś Hotel Mercure Poznań Centrum), symbolu nowoczesności w PRL-owskiej Polsce, odbyła się uroczystość związana z występem Ćwiklińskiej. Dziennikarz "Expressu Poznańskiego", Ryszard Danecki, wręczył aktorce tort i kwiaty, żartobliwie oznajmiając, że to z okazji "Dnia Babci" – dawnej poznańskiej tradycji. W rzeczywistości Danecki wymyślił to na poczekaniu, ale gest ten stał się symbolicznym początkiem święta. Hotel Merkury, otwarty rok wcześniej, był wtedy miejscem prestiżowym, co dodało wydarzeniu rozgłosu.
Rozwój tradycji i rola Poznania
W 1966 roku idea dotarła do Warszawy – "Express Wieczorny" oficjalnie ogłosił 21 stycznia Dniem Babci, co przyczyniło się do upowszechnienia święta w całym kraju. Jednak to Poznań pozostał miejscem narodzin. Lokalni dziennikarze, tacy jak Kazimierz Flieger, kontynuowali promocję, organizując pierwsze obchody. Święto szybko ewoluowało, a w latach 70. dołączył do niego Dzień Dziadka (22 stycznia), inspirowany amerykańskimi tradycjami, ale również popularyzowany w Polsce.
Poznań do dziś podkreśla swój wkład w historię Dnia Babci. Miasto organizuje specjalne wydarzenia, takie jak koncerty, warsztaty czy spotkania w domach kultury, gdzie wnuki mogą składać życzenia babciom i dziadkom. Na przykład, w 2024 roku w Poznaniu odbyły się obchody w Hotelu Merkury, przypominające o genezie święta. Wielkopolska Izba Rolnicza również wspomina o poznańskich korzeniach, łącząc je z tradycjami rodzinnymi na wsi.
Współczesne obchody w Poznaniu
Dziś, 21 stycznia 2026 roku, Poznań świętuje Dzień Babci z dumą. Miasto zachęca do udziału w lokalnych inicjatywach, np. w Poznańskim Centrum Seniora czy w bibliotekach, gdzie organizowane są spotkania międzypokoleniowe. To nie tylko okazja do wręczania laurek i prezentów, ale też refleksji nad rolą seniorów w społeczeństwie. Poznań, jako miasto, w którym wszystko się zaczęło, przypomina, że Dzień Babci to nie tylko święto rodzinne, ale też kawałek lokalnej historii.
Historia Dnia Babci pokazuje, jak przypadkowy gest w Poznaniu stał się ogólnopolską tradycją, podkreślającą szacunek dla starszych pokoleń.
