Zdobycie lotniska Ławica – kluczowe zwycięstwo Powstania Wielkopolskiego

Lotnisko Ławica (Fliegerstation Posen-Lawitz) powstało w 1913 roku jako niemiecka baza lotnicza. Po wybuchu powstania 27 grudnia 1918 roku stało się ostatnim bastionem Niemców w okolicach Poznania, zagrażającym miastu bombardowaniami.

Powstańcy, pod dowództwem por. Mieczysława Palucha i ppor. Andrzeja Kopy, przygotowali akcję dzięki konspiracji wśród polskich pracowników bazy (m.in. sierż. Wiktor Pniewski). W nocy z 5 na 6 stycznia oddział powstańczy (ok. 300–400 ludzi) otoczył lotnisko. O świcie, ok. godz. 6:30, artyleria oddała kilka strzałów (celowo unikając zniszczenia samolotów), a piechota i kawaleria przeprowadziły szturm.

Bitwa trwała zaledwie 20 minut. Niemcy poddali się po krótkim oporze. Straty: po stronie polskiej 1 zabity i kilku rannych; po niemieckiej – 2 zabitych i kilkunastu rannych. Do niewoli wzięto ok. 110–200 żołnierzy niemieckich.

Łup był ogromny: ok. 300–400 samolotów (w tym ok. 50–70 sprawnych, jak LVG C.V, Albatrosy, DFW C.V, Gotha G.IV), balony obserwacyjne, karabiny maszynowe, części zamienne i sprzęt wart ok. 200 milionów marek niemieckich.

Zdobyte maszyny przemalowano na polskie szachownice i wykorzystano do utworzenia wielkopolskich eskadr lotniczych. Już 9 stycznia 1919 roku polskie samoloty zbombardowały lotnisko we Frankfurcie nad Odrą w odwecie za niemieckie naloty. Sprzęt z Ławicy odegrał kluczową rolę w Powstaniu Wielkopolskim, wojnie polsko-bolszewickiej i rozwoju polskiego lotnictwa wojskowego (Ławica stała się kolebką polskich sił powietrznych).

Zdobycie Ławicy uznawane jest za mistrzowską operację – szybką, skuteczną i z minimalnymi stratami. Dziś upamiętnia je pomnik przy ul. Bukowskiej w Poznaniu oraz coroczne rekonstrukcje i uroczystości.

To wydarzenie symbolizuje sukces Powstania Wielkopolskiego – jedynego polskiego zrywu niepodległościowego zakończonego pełnym zwycięstwem.