Gdy obejmował władzę, Poznań dopiero wracał do Polski. Jarogniew Drwęski dostał zadanie zbudowania miasta na nowo

Miał przed sobą zadanie, z jakim nie mierzył się żaden z jego późniejszych następców. Urzędy przez dziesięciolecia działały w niemieckim systemie, brakowało polskich kadr, a Poznań znajdował się w samym środku jednej z największych politycznych przemian w swojej historii. W takich okolicznościach Jarogniew Drwęski został pierwszym polskim włodarzem miasta od czasów napoleońskich. 14 września minęło 105 lat od jego śmierci.

Grób J. Dręwskiego w Poznaniu fot. UMPGrób J. Dręwskiego w Poznaniu fot. UMP
Źródło zdjęć: © Licencjodawca

Kiedy pod koniec 1918 roku Drwęski obejmował kierowanie Poznaniem, nie było jeszcze jasne, jak szybko i w jaki sposób Wielkopolska znajdzie się w granicach odradzającej się Rzeczypospolitej.

W Niemczech trwała rewolucja, a władzę w mieście sprawowała wówczas Rada Robotników i Żołnierzy. To właśnie z jej nominacji Drwęski został komisarycznym nadburmistrzem Poznania. Jego kandydaturę zaakceptowały także władze w Berlinie.

Dla polskich mieszkańców miasta znaczenie tej nominacji wykraczało jednak daleko poza jej formalny charakter. Po dziesięcioleciach pruskiego panowania na czele Poznania ponownie stanął Polak.

Wkrótce sytuacja zmieniła się jeszcze bardziej. Zwycięskie Powstanie Wielkopolskie, a następnie postanowienia traktatu wersalskiego otworzyły drogę do pełnego włączenia Poznania do państwa polskiego. Samo przesunięcie granic było jednak dopiero początkiem. Miasto potrzebowało polskich instytucji i ludzi, którzy potrafili nimi zarządzać.

Polonizacja administracji okazała się ogromnym przedsięwzięciem. Trzeba było zapewnić kadry dla urzędów i szkół, ale też znaleźć kolejarzy, pocztowców, nauczycieli, profesorów czy pracowników służb celnych.

Problem był jeszcze bardziej podstawowy, niż mogłoby się dziś wydawać. Po latach funkcjonowania w państwie pruskim nawet dobrze wykształceni Polacy nie zawsze znali polską terminologię potrzebną do codziennej pracy administracji. Wiele fachowych pojęć przez lata funkcjonowało w Poznaniu wyłącznie po niemiecku.

Właśnie w takich realiach Drwęski współtworzył zręby polskiego Poznania. Jego krótka prezydentura przypadła jednocześnie na okres narodzin instytucji, które później miały ogromne znaczenie dla rozwoju miasta.

Jedną z nich była pierwsza poznańska uczelnia wyższa. W 1919 roku działalność rozpoczęła Wszechnica Piastowska, która w następnym roku otrzymała nazwę Uniwersytetu Poznańskiego.

Z okresem rządów Drwęskiego związane było również przejęcie przez Polaków ważnych instytucji kulturalnych, w tym gmachu Opery i Biblioteki Raczyńskich.

Szczególne miejsce w jego dorobku zajmuje jednak przedsięwzięcie, którego znaczenie dla Poznania rosło przez następne dziesięciolecia. W 1921 roku zorganizowano pierwszy Targ Poznański. To właśnie z niego wyrosły późniejsze Międzynarodowe Targi Poznańskie, które stały się gospodarczą wizytówką miasta i jednym z najważniejszych ośrodków wystawienniczych w kraju.

Drwęski angażował się również w tworzenie polskiego samorządu poza granicami Poznania. Był inicjatorem i pierwszym prezesem Związku Miast Polskich.

Nie zdążył jednak zobaczyć wielu efektów rozpoczętych wówczas przemian. 14 września 1921 roku zmarł nagle, mając zaledwie 45 lat. Kierował Poznaniem tylko przez kilka niezwykle intensywnych lat, które przypadły na moment przechodzenia miasta z administracji pruskiej do rzeczywistości niepodległego państwa polskiego.

W 105. rocznicę jego śmierci pamięć Jarogniewa Drwęskiego uczczono na Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan. Przy jego grobie pojawili się przewodniczący Rady Miasta Poznania Grzegorz Ganowicz, dyrektor Gabinetu Prezydenta Patryk Pawełczak oraz przedstawiciele Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania im. Cyryla Ratajskiego.

Historia Drwęskiego jest jednocześnie historią pierwszych lat polskiego Poznania po okresie zaborów. W czasie jego prezydentury trzeba było nie tylko zarządzać miastem, ale stworzyć dla niego nową administracyjną, naukową i gospodarczą rzeczywistość. Część instytucji, których początki sięgają tamtego okresu, do dziś pozostaje nieodłącznym elementem Poznania.

Wybrane dla Ciebie