Dokładnie 28 czerwca 1956 roku tysiące robotników wyszło na ulice Poznania, początkowo domagając się lepszych warunków pracy i godnych wynagrodzeń. Bardzo szybko protest przerodził się jednak w manifestację przeciwko komunistycznemu systemowi. Na ulicach pojawiły się hasła domagające się chleba, wolności i poszanowania podstawowych praw obywatelskich.
Demonstracje zostały brutalnie stłumione przez wojsko i służby bezpieczeństwa. Na ulicach miasta padły strzały, a według historyków zginęło ponad 50 osób, natomiast setki zostały ranne. Poznański Czerwiec do dziś uznawany jest za jeden z najważniejszych symboli oporu społeczeństwa wobec komunistycznej władzy.
Tegoroczne obchody rozpoczną się od tradycyjnego przejścia przez miejsca związane z wydarzeniami sprzed siedmiu dekad.
– O 6:00 rano zaczynamy oficjalne obchody i jak co roku pójdziemy śladami tych uczestników, odwiedzając kolejne punkty na mapie Poznania. To tu, na ulicach Poznania, na dzisiejszej ulicy Święty Marcin czy na dzisiejszym placu Mickiewicza pisała się historia Poznańskiego Czerwca – mówi Kinga Przyborowska, dyrektor Muzeum Powstania Poznańskiego – Czerwiec 1956.
Delegacje złożą kwiaty i zapalą znicze przy licznych miejscach pamięci rozsianych po całym mieście. Organizatorzy zachęcają mieszkańców oraz gości do udziału przynajmniej w części uroczystości.
Jak podkreśla dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu Rafał Reczek, odwiedzanie miejsc związanych z Poznańskim Czerwcem jest formą podziękowania dla osób, które odważyły się przeciwstawić komunistycznym władzom.
– Jesteśmy na krótko w każdym z tych miejsc, bo jest ich dużo, bo dużo ludzi wtedy wyszło, by o te wartości się upominać. Zapraszamy tych wszystkich, którzy mogą, mają na tyle zdrowia, by z nami w tej peregrynacji uczestniczyć. Ma być ciepło, ale postarajmy się może chociaż rano, kiedy aura jeszcze będzie sprzyjająca, być w tych miejscach, być w jednym lub dwóch – apeluje.
Poznański Czerwiec 1956 był pierwszym tak dużym wystąpieniem robotniczym przeciwko komunistycznej władzy w Polsce Ludowej. Wydarzenia z 28 czerwca odbiły się szerokim echem nie tylko w kraju, ale również za granicą. Dla wielu historyków stały się początkiem procesu, który w kolejnych dekadach doprowadził do narodzin społecznego oporu i przemian zakończonych upadkiem systemu komunistycznego.
Siedemdziesiąta rocznica ma szczególny wymiar. To nie tylko okazja do uczczenia pamięci ofiar, ale także przypomnienia o odwadze ludzi, którzy jako jedni z pierwszych w powojennej Polsce otwarcie sprzeciwili się totalitarnej władzy, płacąc za to często najwyższą cenę.
