historia poznań

Gdy tysiące robotników wychodziły 28 czerwca 1956 roku na ulice Poznania, domagając się chleba, wolności i godności, nie wiedziały, że niemal od pierwszych chwil protestu są uważnie obserwowane. W tłumie, obok pracowników fabryk, szli także funkcjonariusze komunistycznych służb bezpieczeństwa. Nie mieli mundurów, nie rzucali się w oczy. Zamiast tego nosili teczki, torby, książki i parasole, w których ukryto aparaty fotograficzne. Ich zadanie było jedno – zidentyfikować jak najwięcej uczestników buntu.

To jedno z najbardziej znanych i jednocześnie najbardziej ponurych przemówień w powojennej historii Polski. Wypowiedziane 70 lat temu przez premiera Józefa Cyrankiewicza słowa o "odrąbywaniu ręki" stały się symbolem bezwzględności komunistycznej władzy wobec własnych obywateli. Były odpowiedzią na wydarzenia Poznańskiego Czerwca 1956 – pierwszego masowego buntu przeciwko reżimowi w Polsce Ludowej.

W niedzielę w Poznaniu odbędą się główne obchody 70. rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956 – pierwszego masowego protestu robotniczego przeciwko komunistycznym władzom w powojennej Polsce. Uroczystości rozpoczną się już o godzinie 6:00 rano od przejścia śladami uczestników wydarzeń, które na trwałe zmieniły historię kraju.

Historia Polski opowiedziana z rozmachem, którego próżno szukać gdzie indziej. Setki wolontariuszy, monumentalna scena, nowoczesne efekty multimedialne i spektakl, który od lat przyciąga tysiące widzów z całego kraju. W Parku Dzieje w Murowanej Goślinie trwa kolejny sezon widowiska "Orzeł i Krzyż" – niezwykłej opowieści o najważniejszych momentach w dziejach naszego kraju. O fenomenie tego miejsca, sile wolontariatu i tegorocznych nowościach w programie "Hej Poznań" opowiedziała dyrektor Centrum Kultury Park Dzieje, Marta Mleczko.

Codziennie przejeżdżają tędy tysiące samochodów, tramwajów i autobusów. Dla wielu mieszkańców Poznania to jeden z najważniejszych punktów komunikacyjnych miasta. Niewielu jednak pamięta, że jeszcze kilkadziesiąt lat temu Ronda Starołęka po prostu nie było. Dokładnie 44 lata temu rozpoczęła się inwestycja, która na zawsze zmieniła układ komunikacyjny południowo-wschodniej części Poznania.

Zmarł mjr Kazimierz Wiktorowicz ps. "Dąbrowa" – żołnierz Armii Krajowej, działacz niepodległościowy i Honorowy Przyjaciel Kalisza. Mieszkaniec Kalisza jeszcze w grudniu ubiegłego roku świętował swoje 100. urodziny.

W historii Poznania niewiele przedsięwzięć miało tak wielki rozmach i symboliczne znaczenie jak Powszechna Wystawa Krajowa z 1929 roku, znana powszechnie jako Pewuka. Była nie tylko prezentacją dorobku młodego państwa polskiego, ale także dowodem ambicji, odwagi i organizacyjnej determinacji w pierwszych latach niepodległości.

Wiosną 1946 roku, niespełna rok po zakończeniu II wojny światowej, Polska znajdowała się w momencie głębokiej przemiany politycznej. Nowa władza, budująca system komunistyczny, coraz wyraźniej ograniczała przestrzeń dla tradycyjnych form patriotycznych manifestacji. Jednym z symboli tych napięć stały się wydarzenia z 13 maja 1946 roku w Poznaniu – część ogólnopolskiej fali protestów studenckich.

Ponad 3,1 mln zł trafi w tym roku na ochronę dziedzictwa kulturowego w regionie powiat poznański. Samorząd po raz kolejny wsparł właścicieli i opiekunów historycznych obiektów, przeznaczając środki zarówno na ratowanie zabytków zagrożonych, jak i kontynuację już rozpoczętych prac konserwatorskich.

Odnalezienie w Bibliotece Raczyńskich kompletnego rękopisu nut "Mazurka Dąbrowskiego" z 1821 roku stanowi jedno z najważniejszych odkryć ostatnich lat w polskiej muzykologii i historii kultury. Dokument, ukryty w partyturze sztuki "Kościuszko nad Sekwaną", rzuca nowe światło na wczesne funkcjonowanie pieśni, która dziś pełni rolę hymnu państwowego.

W samym sercu Poznania, tuż obok Starego Rynku, przez wieki dominowała budowla, która dziś istnieje już tylko w wyobraźni historyków. Potężna Kolegiata Farna – gotycki kościół zajmujący niemal cały Plac Kolegiacki – była nie tylko jednym z najważniejszych miejsc religijnych miasta, ale także jedną z najwyższych świątyń w Europie.

Historia Poznania to nie tylko dzieje władców, kupców i wielkich wydarzeń politycznych. To także opowieść o walce mieszkańców z żywiołami, które przez wieki kształtowały życie miasta. Jednym z najgroźniejszych była woda. O tym, jak poznaniacy radzili sobie z powodziami, będzie można usłyszeć podczas specjalnego spotkania historycznego w Ratuszu.

Dzień Kobiet obchodzony 8 marca dla wielu osób kojarzy się dziś przede wszystkim z tulipanami, życzeniami i drobnymi upominkami. Niewiele osób pamięta jednak, że początki tego święta są znacznie bardziej burzliwe i sięgają walki o prawa kobiet na początku XX wieku. Co ciekawe, także w Wielkopolsce można odnaleźć wątki związane z działalnością kobiet i ich rolą w życiu społecznym.

Projekcja filmu "Upadły anioł" z Nancy Carroll i Gary Cooperem odbyła się 21 lutego 1930 r. w kinie "Apollo".

21 lutego 1945 roku walki o Poznań wchodziły w decydującą fazę. Cytadela – ostatni bastion niemieckiej Festung Posen – jeszcze stawiała opór, ale jej los był już przesądzony. W tym samym czasie ulice miasta wyglądały jak krajobraz po apokalipsie: zwały cegieł, wypalone szkielety kamienic, wraki czołgów i wozów konnych, potrzaskane figury świętych w ruinach kościołów, puste oczodoły okien. W nurcie Warty tkwiły przęsła wysadzonych mostów. Nad miastem unosił się dym pożarów i kurz gruzu.

8 lutego 1296 roku, w środę popielcową, doszło do jednego z najbardziej dramatycznych wydarzeń w dziejach średniowiecznej Polski. W Rogoźnie w Wielkopolsce zamordowany został Przemysł II – ostatni król z wielkopolskiej linii Piastów, władca, który jako pierwszy od czasów Bolesława Śmiałego nałożył na głowę polską koronę i realnie rozpoczął proces odtwarzania jedności państwa.

Wyobraźcie sobie miasto, w którym ulice zamieniają się w rwące rzeki, a mieszkańcy pływają łodziami po rynku. Brzmi jak scena z filmu katastroficznego? A jednak to prawdziwa historia Poznania sprzed prawie trzech wieków. W lipcu 1736 roku Warta, ta spokojna na co dzień rzeka, pokazała swoją niszczycielską moc, zalewając niemal całe miasto i pozostawiając po sobie ruiny, głód i legendy, które przetrwały do dziś.

Pięćdziesiąt lat to w historii miasta zaledwie chwila, ale w dziejach komunikacji miejskiej – prawdziwa epoka. Dokładnie 15 grudnia 1973 roku Poznań zyskał jedno z najważniejszych połączeń tramwajowych, które na trwałe zmieniło sposób poruszania się po mieście. Tego dnia tramwaje po raz pierwszy pojechały bezpośrednio z Ogrodów na Starołękę, łącząc dwa odległe od siebie osiedla leżące na przeciwległych krańcach miasta.

Gdy spacerujemy po wnętrzach Starego Browaru i mijamy eleganckie witryny, restauracje i galerie sztuki, łatwo zapomnieć, że jesteśmy na terenie dawnego zakładu przemysłowego. W jednym z odrestaurowanych budynków tej poznańskiej "małej dzielnicy sztuki i handlu" mieści się dziś jeden z najbardziej rozpoznawalnych hoteli w mieście — Blow Up Hall 5050. Skąd pochodzi ten budynek i jak z przemysłowego obiektu wyrosło miejsce łączące sztukę z luksusową gościnnością? Przyjrzyjmy się genezie miejsca.

Kult świętego Marcina dotarł do Wielkopolski w średniowieczu. W XII wieku, poza murami ówczesnego miasta, powstał kościół pod jego wezwaniem. Wokół świątyni zaczęła się rozwijać osada rzemieślnicza – tzw. Przedmieście Święty Marcin. To właśnie od niej wzięła się nazwa jednej z najważniejszych ulic dzisiejszego Poznania.

Choć ulica Strzelecka w Poznaniu nie należy do najdłuższych i bywa pomijana w przewodnikach po mieście, to dla komunikacji tramwajowej ma znaczenie absolutnie fundamentalne. To właśnie tu, 27 października 1911 roku, ruszyły pierwsze tramwaje. Od tego momentu Strzelecka stała się jednym z najważniejszych fragmentów sieci tramwajowej stolicy Wielkopolski.

19 października przypada rocznica śmierci Cyryla Ratajskiego – wybitnego polityka, społecznika i gospodarza Poznania, którego działalność na trwałe wpisała się w historię miasta i Polski. Zmarł w 1942 roku w okupowanej Warszawie, działając pod pseudonimem "Celestyn Radwański" jako Delegat Rządu na Kraj. Dla wielu poznaniaków pozostaje symbolem uczciwości, odpowiedzialności i poświęcenia dla dobra wspólnego.

Bazylika archikatedralna św. Piotra i Pawła na Ostrowie Tumskim w Poznaniu od wieków przyciąga pielgrzymów, turystów i miłośników historii. To tu spoczywają pierwsi władcy Polski i tu bije jedno z najstarszych serc chrześcijaństwa w naszym kraju. Nasz dziennikarz miał okazję zajrzeć do miejsc, które na co dzień pozostają zamknięte dla zwiedzających – w podziemiach, kryptach i zakamarkach świątyni kryje się fascynująca opowieść o dziejach państwa i miasta.

Po zajęciu Poznania przez Prusy w wyniku II rozbioru Polski w 1793 roku rozpoczął się nowy rozdział w dziejach miasta. Zaborca podjął decyzję o likwidacji średniowiecznych murów obronnych i stworzeniu planu budowy "nowego Poznania" na zachód od Starego Miasta. Jednym z głównych autorów tej koncepcji był berliński architekt David Gilly. Już w 1794 roku wytyczono pierwsze elementy nowej urbanistyki – ulicę Wilhelmowską oraz plac Wilhelmowski, nazwane na cześć króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III.

Wśród polskich rodów arystokratycznych niewiele może poszczycić się tak barwną i wpływową historią jak Raczyńscy z Rogalina. Ich dzieje to opowieść o ambicji, miłości, tragedii, ekscentryzmie i ponadczasowym dziedzictwie, które przetrwało rozbiory, wojny i przemiany ustrojowe. W tle – przepiękny pałac w Rogalinie, monumentalna biblioteka w Poznaniu i kaplica, która do dziś kryje wiele emocji i symboli.