Dokładnie dziś 490 lat powstała w Poznaniu pierwsza "galeria handlowa"
Na początku XVI wieku Poznań, główny ośrodek Wielkopolski, przeżywał okres transformacji: rozwijało się miasto, rosło bogactwo mieszczaństwa, a architektura stopniowo przyjmowała formę renesansową. Jednak dawny budynek sukiennic – hala handlowa przy rynku – popadł w ruinę .
Dokładnie 16 czerwca 1535 roku król Zygmunt I Stary wydał przywilej, który zapoczątkował budowę nowego gmachu sukiennic według spójnego projektu. Każdy kupiec, chcący prowadzić handel suknem, zobowiązany był wybudować i utrzymać swoją część obiektu. Jeżeli zwlekał dłużej niż pół roku, Miasto przejmowało kram i czerpało z niego dochody aż do wyrównania kosztów
Architektura i funkcje – projekt Jana Baptysty Quadro
Po wydanym przywileju budowę przeprowadzono etapami:
- W latach 1555–1563 kupcy wybudowali kryte gontem podcienia oraz bruk ulicy przed sukiennicami
- Około 1563 roku nadzór nad renesansową przebudową objął miejski architekt Jan Baptysta Quadro – ten sam, który przebudował poznański ratusz
Nowy gmach posiadał 26 kramów, kryte sklepieniem klasztornym, podcieniami wspartymi na kolumnach oraz piętro z magazynami i mieszkaniami kupców
Znaczenie gospodarcze – rtęć handlu w regionie
Sukiennice stały się centrum handlu tekstylnymi towarami – suknem, płótnem – które były eksportowane również na zachód. Dzięki przywilejowi Kraków wzorował się na tym samym modelu, a poznańskie sukiennice odegrały istotną rolę w gospodarczym rozwoju miasta
Losy budynku do XX wieku
Obiekt funkcjonował z przerwami aż do XIX wieku, kiedy zaniedbania doprowadziły do przejęcia wnętrza sukiennic przez kamienice czynszowe
W czasie II wojny światowej budowla została w dużym stopniu zniszczona. Po wojnie, w latach 1959–1962, stanie w miejscu dawnych sukiennic Wielkopolskie Muzeum Wojskowe – budynek o modernistycznym charakterze, krytykowany za brak nawiązania do historycznej architektury
Dziedzictwo i pamięć
Do dziś zachowały się kolumienki i fragmenty sklepienia, które trafiły do Muzeum Historii Miasta Poznania w ratuszu . Co jakiś czas podnosi się dyskusja o odbudowie sukiennic w historycznym kształcie, co świadczy o społecznej świadomości ich wartości jako symbolu przeszłości miejskiego handlu i tożsamości Poznania.
Sukiennice z 1535 roku nie były tylko budynkiem – były manifestem ambicji miasta. Dzięki królewskiemu przywilejowi Poznań zyskał nie tylko estetyczny, renesansowy gmach, ale także nowy impuls do rozwoju gospodarczego. To miejsce, gdzie przeszłość handlowa miasta krzyżowała się z decyzją monarchy o ukształtowaniu miejskiej przestrzeni na wzór sąsiadów z Krakowa.
