historia pozanania

Wielkanoc od wieków jest najważniejszym świętem w kalendarzu chrześcijańskim, jednak w powszechnej świadomości często przegrywa popularnością z Bożym Narodzeniem. Tymczasem dawna obrzędowość wielkanocna w Wielkopolsce była niezwykle barwna, pełna przedchrześcijańskich naleciałości i ludowej magii. Wiele z tych zwyczajów dziś całkowicie odeszło w zapomnienie, nawet na wsiach, gdzie tradycja trzymała się najdłużej.

Ulica Święty Marcin jest jedną z najbardziej znanych arterii w Poznaniu. Dziś postrzegana jako symbol nowoczesnego miasta, pełnego biurowców, sklepów i przestrzeni kultury, ma korzenie sięgające średniowiecza. Jej dzieje to opowieść o rozwoju stolicy Wielkopolski, o zmieniających się granicach, kulturze i polityce, a także o ludziach, którzy przez stulecia tworzyli jej charakter.

Dla starszych poznaniaków to wciąż żywe wspomnienie: w okolicach mostu Królowej Jadwigi, tuż nad Wartą, stał niegdyś niewielki odrzutowiec typu LIM – polska wersja radzieckiego MiG-17. Ustawiony na postumencie, pełnił rolę nietypowej atrakcji dla dzieci, miejsca zabaw, marzeń o lataniu, a nawet… randek. Nieopatrzony żadną tablicą informacyjną, przez dekady budził ciekawość i spekulacje. Skąd się tam wziął? Czy miał upamiętniać jakieś dramatyczne wydarzenie?

Choć pierwsza pisemna wzmianka o Jeżycach pojawiła się dopiero w 1253 roku – w dokumencie lokacyjnym Poznania – ich historia jest znacznie starsza. Przez stulecia Jeżyce przechodziły niezwykłą drogę: od skromnej, owalnej wsi rolniczej położonej przy dzisiejszej ulicy Kościelnej, przez bogate przedmieście z secesyjnymi kamienicami, aż po współczesną dzielnicę, która odzyskuje blask i staje się symbolem miejskiej rewitalizacji.

Dokładnie 53 lata temu, 1 lipca 1972 roku, rozpoczęła się budowa jednego z najbardziej charakterystycznych obiektów sportowo-widowiskowych w Polsce – Hali Arena w Poznaniu. Przez dekady była sercem kulturalnym i sportowym miasta, a jej powstanie to opowieść o ambicji, zaangażowaniu i wysiłku tysięcy poznaniaków.

Między ulicami Grunwaldzką, Matejki i Ułańską w Poznaniu przez dziesięciolecia tętniło życie wojskowe. To tutaj mieściły się koszary jednej z najbardziej zasłużonych formacji II Rzeczypospolitej – 15. Pułku Ułanów Poznańskich, jednostki, która wyrosła z ducha Powstania Wielkopolskiego i na trwałe zapisała się w dziejach regionu i polskiej kawalerii.

Gdy Jan Lubrański – biskup poznański, znakomity dyplomata i uczony duchowny – przystępował w 1518 roku do budowy pierwszej uczelni wyższej w Poznaniu, kierowała nim nie tylko troska o edukację duchowieństwa. Chciał stworzyć przestrzeń formującą przyszłe elity, nowoczesną w duchu, ale opartą na chrześcijańskich i klasycznych wartościach. Jego wizja nie była przypadkowa – dojrzewała latami podczas podróży dyplomatycznych po Włoszech, gdzie zetknął się z uniwersytetami Bolonii i Rzymu, poznając idee humanizmu i renesansu.

W cieniu Ratusza i Starego Rynku, z dala od głównych szlaków turystycznych, biegnie ulica Podgórna – pozornie niepozorna, a jednak pełna tajemnic, opowieści i wielowarstwowej historii. Choć nie tak rozpoznawalna jak Gwarna czy Święty Marcin, przez dwa stulecia była świadkiem narodzin i upadków, wielkich postaci, zmieniających się systemów politycznych i architektonicznych przemian Poznania. To właśnie na niej – między Alejami Marcinkowskiego a Garbarami – przebiega linia czasu, która splata indywidualne losy z historią miasta.

Wczoraj w Parku Heweliusza odbyło się uroczyste otwarcie wyjątkowej plenerowej wystawy, poświęconej dramatycznej, a mało znanej historii Poznania. Ekspozycja, przygotowana we współpracy z poznańskim oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej, opowiada o tzw. "Gospodzie Targowej" – miejscu, które w czasie II wojny światowej i tuż po jej zakończeniu było świadkiem tragicznych wydarzeń.

W nocy z 21 na 22 czerwca 1944 roku, kiedy alianci próbowali utrzymać świeżo zdobyte przyczółki w Normandii, jeden z polskich akcentów operacji "Overlord" zmagał się z żywiołem nie mniej niebezpiecznym niż ostrzał wroga — z morzem. Statek handlowy SS "Poznań", który miał odegrać swoją rolę w wielkiej inwazji, stanął w obliczu potężnego sztormu, który niemal zakończył jego misję na zawsze. Historia ta, choć często pomijana w narracjach o D-Day, jest nie tylko opowieścią o odwadze załogi, ale również świadectwem wkładu polskiego wysiłku w alianckie zwycięstwo w II wojnie światowej.

W sobotnie popołudnie miłośnicy historii i urokliwych zakątków miasta będą mieli wyjątkową okazję, by poznać przeszłość jednej z najbardziej malowniczych dzielnic Poznania. Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawczezaprasza na bezpłatny spacer historyczny po Sołaczu, który odbędzie się w godzinach 15:00–17:00, ze zbiórką przed Muzeum Feliksa Nowowiejskiego przy alei Wielkopolskiej 11.

Na początku XVI wieku Poznań, główny ośrodek Wielkopolski, przeżywał okres transformacji: rozwijało się miasto, rosło bogactwo mieszczaństwa, a architektura stopniowo przyjmowała formę renesansową. Jednak dawny budynek sukiennic – hala handlowa przy rynku – popadł w ruinę .

Z pozoru zwyczajna wieś na zachodnich rubieżach dziewiętnastowiecznego Poznania. A jednak to właśnie Jeżyce — dziś serce tętniącej życiem dzielnicy — stały się świadkiem wydarzenia, które miało poruszyć cały region. Dokładnie w 1848 roku otwarto tam pierwszy dworzec kolejowy, a z nim pojawił się nowy rytm, dźwięk stukotu kół i zapach pary wodnej – symbol nowoczesności, która miała zmienić bieg miejskiej historii.

W samym sercu Poznania, przy ulicy Gwarnej 13, kultowy Dom Książki powrócił do życia po gruntownej rewitalizacji. Zmodernizowany budynek łączy w sobie funkcje mieszkalne, kulturalne i handlowe, stając się nowym centrum miejskiego życia.

W sobotnie przedpołudnie 11:00 może być nową ulubioną godziną w tygodniu – przynajmniej dla rodzin z dziećmi w wieku 5–10 lat. Brama Poznania, z okazji trwających Poznańskich Dni Rodziny, zaprasza na niecodzienne zwiedzanie. To nie sucha lekcja historii, a pełna zagadek, dźwięków i opowieści podróż po Ostrowie Tumskim – kolebce miasta, które miało być tylko punktem na mapie, a stało się początkiem Polski.

Dziś o godzinie 11:00 z okolic skrzyżowania ul. Matejki i Grunwaldzkiej ruszył kolejny spacer z cyklu "Łakomy Tour". Tym razem uczestnicy wyruszyli na pieszą wędrówkę przez Grunwald – jedną z najbardziej intrygujących dzielnic Poznania, pełną historycznych śladów i zaskakujących opowieści.

Jan Popliński, urodzony w 1797 roku w Topoli, a zmarły w 1839 roku w Lesznie, zapisał się w historii Wielkopolski jako wybitny nauczyciel, działacz kulturalny i orędownik języka polskiego w trudnym okresie zaborów. Był bratem Antoniego Poplińskiego, a jego życie i działalność przypadły na czas pruskiej niewoli, kiedy polska kultura i edukacja wymagały szczególnej troski i zaangażowania.

To był największy pożar w dziejach Poznania, który strawił niemal połowę ówczesnej zabudowy. Dokładnie 220 lat temu, zaledwie kilka dni po Wielkanocy, ogień objął zarówno budynki mieszkalne, jak i sakralne, miejskie i obronne.