weekend z historią

Poznań, słynący z efektywnej pracy i niezłomnej determinacji swoich mieszkańców, zawsze był miastem zasłużonym dla Polski. Tym bardziej bolesne są wspomnienia z 28 czerwca 1956 roku, kiedy to znanej za swoją ciężką pracę społeczności robotniczej nie pozostało nic innego, jak wyjść na ulice w obronie podstawowych praw.

Epidemia została przywleczona z Kalisza po długiej i wyniszczającej zimie z głodem 1708/1709 i spowodowała prawie całkowitą ucieczkę ludności z miasta, zwłaszcza warstw zamożniejszych. Pozamykano wszystkie kościoły, ustał prawie całkowicie handel. Początkowo chorych wypędzano, by dogorywali poza miastem, a gdy okazało się, że miasto jest całkowicie skażone, to bramy zamknięto i nie wypuszczano poza mury nikogo.

Jan Kurek do historii Poznania przejdzie jako fotograf Łazarza, którego historię najnowszą udokumentował i utrwalił w setkach kadrów nie pozbawionych wartości artystycznych.

Powstanie Domu Rzemieślniczego w Poznaniu zbiegło się z szeregiem inwestycji budowlanych w mieście towarzyszących przygotowaniom do Powszechnej Wystawy Krajowej. Uroczyste położenie kamienia węgielnego odbyło się 2 maja 1927 roku, a rok później mury gmachu sięgały już drugiego piętra. W latach 30. XX wieku do istniejącego budynku dostawiono skrzydło wzdłuż ul. Kościuszki (wówczas Wały Zygmunta Augusta). W czasie okupacji Niemcy przebudowali gmach, dodając podcienie w ryzalicie od strony al. Niepodległości (dawniej Wały Zygmunta Starego).

W 1996 roku w redakcji „Kroniki Miasta Poznania” zjawił się Leszek Paprzycki. Przyniósł 38 negatywów. Zdjęcia zrobił 40 lat wcześniej 28 i 29 czerwca 1956 roku z okien mieszkania przy ul. Kochanowskiego 22, gdzie wówczas mieszkał. Wtedy wykonał kilka odbitek, które rozdał rodzinie i przyjaciołom, a negatywy zwinięte w rolki schował do szuflady biurka. Przeleżały tam 24 lata. W 1981 roku po powstaniu Solidarności zdjęcia uzupełnione relacją autora z tamtych wydarzeń ukazały się w drugim obiegu nakładem Zarządu Regionu Wielkopolska. Po ogłoszeniu stanu wojennego Paprzycki włożył negatywy do słoika po miodzie i zakopał w ogrodzie.

Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 roku w Poznaniu. Tego samego dnia powstańcy ruszyli do walki w Gnieźnie, Środzie, Jarocinie, Pleszewie, Wrześni i wielu innych wielkopolskich miastach. Usunięto pruską administrację z Szamotuł, Pniew, Opalenicy, Buku. Do końca grudnia powstańcy zdobyli kilkanaście miast i miasteczek, m.in. Grodzisk Wielkopolski, Kórnik, Środę, Oborniki, Wronki i Śrem. Nieliczne garnizony same oddawały broń, jednak w zdecydowanej liczbie przypadków Polacy musieli stoczyć bitwę z oddziałami niemieckimi. W styczniu 1919 roku na terenie Wielkopolski nadal trwały krwawe walki. 11 stycznia na mocy dekretu Naczelnej Rady Ludowej głównodowodzącym wszystkich sił zbrojnych w byłym zaborze pruskim mianowano gen. Józefa Dowbór-Muśnickiego. Generał rozpoczął intensywne działania zmierzające do stworzenia z wielkopolskich wojsk powstańczych armii z prawdziwego zdarzenia. Wprowadził obowiązkową służbę wojskową i powołał pod broń kilkanaście roczników rekrutów. Aby zwiększyć liczebności oddziałów, 17 stycznia ogłoszono pobór do wojska roczników 1897, 1898 i 1899.

Zamek cesarski w Poznaniu został wybudowany z myślą o cesarzu niemieckim Wilhelmie II, lecz w czasach II Wojny Światowej zapadła decyzja o aranżacji budowli na rezydencję samego Adolfa Hitlera.

Leporello to rodzaj papierowej harmonijki, długi pasek kilku- lub kilkunastokrotnie złożony, najczęściej zamknięty w tekturowej, składanej oprawie, luźno w nią włożony lub wklejony krótszym bokiem papierowej wstęgi. Dawniej drukowano na nim przede wszystkim fotografie miasta lub jakiegoś zabytku, dzisiaj częściej służy celom reklamowym. Publikowane w Cyrylu leporello miało promować uroki pruskiego Poznania.

Poznański fotograf Stanisław Wiktor jest autorem imponującej liczby zdjęć. Trzy lata temu uznał, że nadszedł czas, by pokaźnych rozmiarów kolekcję przekazać instytucji, która ją w odpowiednich warunkach przechowa – dla potomności, jak powiedział. Przyszedł do redakcji „Kroniki Miasta Poznania”, z którą wcześniej współpracował (wydaliśmy dwa albumy o Poznaniu w czasach PRL i zamieściliśmy w nich sporo jego zdjęć) i przyniósł dużą, czarną walizkę pełną doskonale uporządkowanych i opisanych negatywów.

W dwudziestoleciu międzywojennym wojska kolejowe wciąż były jednymi z najmłodszych rodzajów jednostek armii. Ich zadaniem była budowa, odbudowa i eksploatacja linii kolejowych oraz mostów na terenach działań wojennych. W strukturach Wojska Polskiego oddziały te powstawały etapami, a głównymi ośrodkami ich formowania były Jabłonna koło Warszawy i Kraków.

W XX wieku przewodniki po Poznaniu ukazywały się regularnie. Składały się zazwyczaj z krótkiej historii miasta, opisu najbardziej charakterystycznych obiektów i zabytków oraz tzw. działu praktycznego, w którym umieszczano informacje o funkcjonowaniu komunikacji i poczty, adresy hoteli, restauracji, kawiarni i cukierni, spisy działających w mieście teatrów, kin i kabaretów oraz najważniejszych instytucji i banków.

W tym roku podczas Dni Twierdzy Poznań pokażemy sporo nowości, adresowanych nie tylko do najzagorzalszych miłośników fortyfikacji i militariów. Należą do nich między innymi dawno niepokazywany Fort VIIa, schron przeciwlotniczy przy ul. Kościelnej oraz Fort V, gdzie będzie można się przekonać, że nawet wysadzone fortyfikacje mogą być atrakcją dla całych rodzin, a w przyszłości powinny […]

Zanim powstał ten szczególny układ komunikacyjny w centrum Poznania w postaci ronda, ważnego węzła komunikacyjnego, warto przypomnieć historię tego znanego z licznych fotografii fragmentu Poznania. Historia ta ma swój początek w XIX wieku, w momencie modernizacji Twierdzy Poznań. W latach 70-tych XIX wieku wraz z modernizacją ówczesnej Festung Posen i przeniesieniem dworca kolejowego w nowe miejsce w bliskim sąsiedztwie powstających fortyfikacji okalających miasto a zarazem likwidacją dworca we wsi Jeżyce, zmienia przedpole prowadzące do Bramy Berlińskiej.

W latach sześćdziesiątych dziś kontrowersyjny serial Czterej pancerni i pies emitowany w telewizji gromadził szeroką publikę od najmłodszych do najstarszych, oczywiście posiadających odbiorniki telewizyjne. Publiczność od samego początku pokochała ten serial, zrealizowany w 1966 roku, a szczególnie początkowych bohaterów stanowiących załogę czołgu.

Od czasów wynalezienia koła, rodzaj ludzki nie ustawał w pozyskiwaniu sił natury do swoich celów, jak silne nurty rzek, pioruny spadające z nieba, wybuchy wulkanów itp.. Przez setki lat wykorzystywał zasoby naturalne, stosując je szczególnie do nowo powstałych wynalazków z czasów rewolucji przemysłowej, siły napędowej postępującej cywilizacji technicznej. Wynalazki stwarzały możliwości wprowadzania śmiałych pomysłów, nie zawsze zrealizowanych, niekiedy ze względu na przeszkody natury ekonomicznej. Początek lat trzydziestych XX wieku, miał takie pomysły o zabarwieniu politycznym.

„Działo się w Poznaniu w dniu 18 lipca 1966 roku w ostatnim Roku Obchodów Tysiąclecia Państwa Polskiego, w dwudziestym drugim roku budownictwa socjalistycznego w Polsce Ludowej (…)” tak to się rozpoczyna treść aktu erekcyjnego wmurowanego w fundamenty bloku nr 44 (obecnie blok 82-84 na Osiedlu Piastowskim). Uroczystość ta odbyła się tego samego dnia o godz. 16 00 z udziałem ówczesnych władz partyjnych i państwowych na czele z członkiem Biura Politycznego Komitetu Centralnego PZPR, marszałkiem Polski Marianem Spychalskim, przy fundamentach stawianego bloku i rzeszy mieszkańców Poznania.

Kino jako rodzaj sztuki widowiskowej uwiecznionej na taśmie filmowej w której aktor lub grupa aktorów, statystów, odgrywa role wcześniej zaplanowane dla widowni. Nagrany jest obraz ruchomy z podkładem dźwiękowym lub bez. Terminem tym określa się czasem też budynek, w którym on jest wyświetlany. W zrujnowanym Poznaniu po 1945 r. ilość kin i tak była imponująca ze względu na ilość ocalałych kinematografów .

Poznań, jakiego już nie ma. Tak można by była zatytułować film, który znaleźliśmy w internecie. Widać na nim jak wyglądał Poznań przed drugą wojną światową. Niektórzy uważają , że był piękniejszy, a jaka jest wasza opinia?

Od pewnego czasu przez nasz kraj, w społeczeństwie przetacza się walec historii, podsycany przez polityków którzy wysuwają swoje niepodważalne racje w stosunku do innych nacji narodowościowych. Poniższa opowieść jest przybliżeniem pewnej autentycznej historii, ukazującej człowieczeństwo niemieckiej rodzinny w czasach nazistowskich Niemiec, konkretnie w latach 1940-1945 w stosunku do robotników przymusowych.

W 1929 roku otwarto w Poznaniu Powszechną Wystawę Krajową (zwaną Pewuką), największe i najważniejsze wydarzenie w międzywojennej historii miasta i najbardziej spektakularną imprezę w historii II Rzeczpospolitej. Wystawa zajęła 65 ha, w tym obecne tereny targowe, parki Kasprowicza i Wilsona oraz tereny uniwersyteckie przy ulicach Grunwaldzkiej i Śniadeckich. Na tych terenach ustawiono 112 pawilonów wystawowych, z których wiele przeszło do historii jako wybitne osiągnięcia architektury. Najwspanialszym i najbardziej spektakularnym miejscem na Pewuce był wymyślony i zaprojektowany przez Rogera Sławskiego imponujący plac zwany placem św. Marka, który zdobiły dwie wielkie fontanny.

Walki w Poznaniu zakończyły się w godzinach rannych 23 lutego 1945 r., kiedy to po pięciodniowym oblężeniu poddała się załoga Cytadeli. W walkach o nią zginęło między innymi około 100 Polaków. Zniszczenia zabudowy Poznania po walkach sięgnęły 55 proc, przy czym sama Cytadela w czasie walk została zniszczona w niewielkim stopniu.

Stare Miasto ze Starym Rynkiem jako centralnym punktem to dzisiaj obszar ograniczony od północy ul. Armii Poznań, od zachodu torami kolejowymi i ul. Roosevelta, od południa ul. Królowej Jadwigi i od wschodu Wartą. Zasadniczo teren ten pokrywa się z zasięgiem okalających miasto zwartym pierścieniem dziewiętnastowiecznych pruskich fortyfikacji. Niezwykłość prezentowanej kolekcji polega na pokazaniu tego fragmentu miasta na przestrzeni wielu lat z perspektywy rzadko dostępnej dla jego mieszkańców – z lotu ptaka.

Ogromy, żelazny orzeł, już od ponad 230 lat wieńczy wieżę ratusza. Daleko mu co prawda do sławy poznańskich koziołków, ale bez niego ratusz byłby niekompletny. Jego dzieje i „zawartość” są niezwykle pasjonujące.

Poznań, jak wiadomo, dostępu do morza nie posiada, niemniej jednak po morzach i ocenach pływały i pływają nadal statki o nazwie „Poznań”. Pierwszym z nich był niemiecki okręt wojenny SMS „Posen”.

Andrzej Niegolewski stał się legendą już za życia. Rodacy zapamiętali go jako bohaterskiego szwoleżera, który z prawdziwie ułańską fantazją szarżował na pozycje hiszpańskie w wąwozie Somosierra, czym wzbudził podziw samego Napoleona, co było nie lada wyczynem.